Polskie ludowe instrumenty muzyczne

site_view

Projekt zrealizowany przez Instytut Muzyki i Tańca w Roku Oskara Kolberga (2014), w 200. rocznicę urodzin wybitnego polskiego folklorysty i etnografa. Baza prezentuje niemal 250 polskich ludowych instrumentów muzycznych z terenu całego kraju, pochodzących z Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu, Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie, Muzeum Instrumentów Muzycznych i Muzeum Etnograficznego w Poznaniu oraz Kolekcji Jadwigi i Mariana Sobieskich. Znajdą tu Państwo blisko 1000 wysokiej jakości zdjęć oraz obiekty prezentowane w technice 360 stopni.


Polskie ludowe instrumenty muzyczne oraz narzędzia dźwiękowe wchodzą w skład zbiorów o różnym profilu na terenie całego kraju, jednak ze względów konserwatorskich, wystawienniczych, a także warunków lokalowych, znajdują się (niestety w większości) w muzealnych magazynach. Ponieważ w przypadku instrumentów ludowych pojęcie normy konkretyzuje się poprzez wariantowość wytwórczą, dla jej poznania niezwykle istotny jest szeroki materiał porównawczy. W bazie zgromadzono większość typów instrumentów występujących na terenie Polski, ich najciekawsze rodzaje oraz warianty. Obiekty reprezentują stosunkowo szeroki zakres czasowy (XVIII - XXI w.) i obrazują powodowane różnymi czynnikami zmiany w ich budowie i zdobnictwie. Są to instrumenty zarówno nadające się do gry jak również niesprawne (stąd w opisach często hipotetyczne dane dotyczące np. skali lub stroju).

Projekt prezentuje ludowe instrumenty muzyczne w kontekście regionalnym, niemniej stan badań nad tym aspektem jest wciąż niepełny i nie wszystkie instrumenty są wystarczająco zbadane. Dalszej pracy wymaga opracowanie satysfakcjonującej terminologii oraz metodologii ujednolicenia opisów, a także standaryzacja pomiarów. Prezentowane karty katalogowe powstały na podstawie kart muzealnych. Ścieżki dźwiękowe z uwagi na charakter zbiorów, prezentują w większości przypadków nagrania typów instrumentów, nie zaś konkretnych obiektów. Wszakże w ludowej praktyce wykonawczej styl gry i kontekst muzyczny mają zdecydowanie większe znaczenie niż samo brzmienie poszczególnych obiektów. Materiały wideo prezentują zarówno nagrania archiwalne, jak i nowsze trendy rozwijające się w ramach nurtu folklorystycznego.

Zgromadzony w bazie zbiór ma charakter otwarty, umożliwiający sukcesywne uzupełnianie go o interesujące obiekty znajdujące się w innych kolekcjach naszego kraju. Zapraszamy zainteresowanych do współtworzenia tej wspaniałej kolekcji. Baza danych oparta została o najnowszą wersję klasyfikacji Hornbostela i Sachsa, stosowaną przez Konsorcjum MIMO (Musical Instrument Museums Online – Muzea Instrumentów Muzycznych Online) i za jego uprzejmą zgodą, po raz pierwszy w całości przetłumaczoną na język polski. Mamy nadzieję, że zgromadzony materiał zainspiruje do dalszych badań, da również lepsze pojęcie o bogactwie polskiej kultury ludowej i niewyczerpanej inwencji jej twórców.

Idea projektu: Andrzej Kosowski, dyrektor Instytutu Muzyki i Tańca
Koordynacja: Brygida Błaszczyk-Podhajska
Kurator: Agata Mierzejewska
Zdjęcia: Waldemar Kielichowski
Konsultacja merytoryczna, karty katalogowe, opisy regionów: prof. Zbigniew J. Przerembski, Katedra Muzykologii Uniwersytetu Wrocławskiego
Konsultacja merytoryczna, tłumaczenie kart katalogowych: prof. Beniamin Vogel, prof. emeritus
Tłumaczenie klasyfikacji Hornbostela i Sachsa: prof. Beniamin Vogel, Joanna Gul, Katedra Muzykologii Uniwersytetu Wrocławskiego
Klasyfikacja instrumentów w bazie: prof. Beniamin Vogel, Joanna Gul
Wybór przykładów audio i wideo: Agata Mierzejewska
Tłumaczenie tekstów historycznych
: John Comber
Tłumaczenie pozostałych tekstów: Monika Tacikowska
Prezentacje 360°: fp360.pl
Projekt strony: Studio Robot

Realizatorzy składają serdeczne podziękowania za pomoc:
dr Anecie Oborny, dyrektor Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu
dr. Adamowi Czyżewskiemu, dyrektorowi Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie
pani Małgorzacie Orlewicz, zastępcy dyrektora Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie
prof. Wojciechowi Suchockiemu, dyrektorowi Muzeum Narodowego w Poznaniu
panu Januszowi Jaskulskiemu, kierownikowi Muzeum Instrumentów Muzycznych w Poznaniu
pani Anecie Skibińskiej, kierownik Muzeum Etnograficznego w Poznaniu
pani Joannie Sobieskiej
pani Wiolecie Wnorowskiej
pani Klarze Sielickiej-Baryłce z Państwowego Muzeum Etnograficznego w Warszawie
pani Katarzynie Zedel z Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu
pani Elwirze Sobiak z Muzeum Etnograficznego w Poznaniu
panu Jackowi Jackowskiemu, kierownikowi Zbiorów Fonograficznych Instytutu Sztuki PAN
panu Piotrowi Doroszowi z Instytutu Sztuki PAN
pani Annie Rutkowskiej z Instytutu Sztuki PAN
panu Maciejowi Królikowskiemu z Instytutu Sztuki PAN
panu Pawłowi Heppnerowi z Muzeum Dźwięku (instrumentyludowe.pl)
panu Normanowi Rodgerowi, managerowi projektu MIMO - Musical Instrument Museums Online

Obiekty:
Muzeum Ludowych Instrumentów Muzycznych w Szydłowcu (MLIM)
Państwowe Muzeum Etnograficzne w Warszawie (PME)
Muzeum Instrumentów Muzycznych oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu (MNP I)
Muzeum Etnograficzne oddział Muzeum Narodowego w Poznaniu (MNP E)
Kolekcja Jadwigi i Mariana Sobieskich - obecnie w zbiorach MLIM (S)

Nagrania audio i wideo:
Muzyka Źródeł. Kolekcja Muzyki Ludowej Polskiego Radia i Instytutu Muzyki i Tańca
Instytut Muzyki i Tańca (IMIT)
Instytut Sztuki Polskiej Akademii Nauk (ISPAN)
Narodowy Instytut Fryderyka Chopina (NIFC)
Muzyka Odnaleziona (muzykaodnaleziona.pl)
Muzeum Dźwięku (instrumentyludowe.pl)
Zamek Cieszyn

Projekt został zrealizowany ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego w ramach działań priorytetowych Roku Kolberga.

Strona projektu

Wersja do druku